Kaduna ırmağı, Nijerya’nın orta kesiminde, Nijer ırmağının ana kolu. Jos kentinin 29 km güneybatısındaki Jos Platosundan doğar ve kuzeybatı yönünde akarak Kaduna kentinin 35 km kuzeydoğusunda bir kavis çizer. Daha sonra güneybatı ve güney yönünde ilerler ve 547 km’lik çığırını tamamlayarak, Pategi’nin karşısında yer alan Mureji’de Nijer Irmağıyla birleşir.
Çığırının büyük bölümünde seyrek ağaçlıklarla kaplı savanlar arasında akar. Aşağı bölümünde geniş Nijer taşkın ovalarına (fadama) girmeden önce birkaç boğazdan, bu arada Shiroro’da bulunan 3 km’lik granit bir koyaktan geçer.
Hausa dilinde “timsahlar” anlamına gelen Kaduna’nın taşıdığı su miktarı, mevsimlere göre büyük değişiklik gösterir. Temmuz – Ekim arasında Zungeru’nun aşağısında kalan bölümü hafif teknelerle ulaşıma elverişlidir. Yerel ürünlerin taşınmasında yararlanılan ırmakta balık da avlanır. Gbariler (Gvariler) ırmağın yukarı kesimindeki taşkın ovalarında pirinç ekerler. Ama pirinç ve şekerkamışı üretiminin temel uğraş olduğu asıl yer, Nupe topraklarının yer aldığı güney ovalarıdır. Bida, Edozhigi ve Badeggi yakınlarında büyük pirinç ekim alanları doğal yollarla sulanır. 1980’lerin başında Shiroro Boğazında bir baraj ve hidroelektrik enerji santralının yapımına başlanmıştır. Bu proje, Nijer Barajlar Projesi kapsamındaki baraj ve enerji santrallarının üçüncüsüdür.
Irmak kıyısındaki en büyük kentler olan Zungeru ve Kaduna’da demiryolu köprüleri vardır.
Yorum yazın