Keops (Mısır dilindeki adıyla Khufu), Antik Mısır’ın 4. hanedanına ait firavunudur. Yaklaşık MÖ 26. yüzyılda hüküm sürmüştür. Adı, dünyanın yedi harikasından günümüze ulaşan tek yapı olan Giza’daki Büyük Piramit ile özdeşleşmiştir. Bu devasa esere rağmen, hayatı hakkında bilinenler oldukça sınırlıdır.
Hayatı ve Ailesi
- Babası: Firavun Snefru. Birkaç büyük piramit yaptıran önemli bir hükümdardır.
- Annesi: Kraliçe Hetepheres I
- Hüküm süresi: Kaynaklara göre değişmekle birlikte genellikle 20 yıldan uzun süre hüküm sürdüğü kabul edilir.
- Halefleri: Oğulları Djedefre ve ardından Kefren (Khafre) firavun oldu. Kefren de Giza’daki ikinci büyük piramidi yaptırdı.
Keops’un birden fazla eşi olduğu bilinmektedir. Eşlerinin bir kısmı Büyük Piramit’in yanındaki küçük “kraliçe piramitlerinde” gömülüdür.
Büyük Piramit
- Yer: Giza Platosu, bugünkü Kahire yakınları
- Orijinal yüksekliği: Yaklaşık 146 metre. Bugün tepe kısmındaki taşlar eksik olduğu için 138 metre civarındadır.
- Taban kenar uzunluğu: Yaklaşık 230 metre
- Blok sayısı: Milyonlarca kireçtaşı ve granit blok
- Rekor: Yaklaşık 3.800 yıl boyunca dünyanın insan yapımı en yüksek yapısı oldu.
İç Yapısı
- Kral odası: Granit bir lahdin bulunduğu oda
- Kraliçe odası ve kaya içine oyulmuş yer altı odası
- Büyük galeri: Yüksek tavanlı, eğimli uzun geçit
Piramit Nasıl Yapıldı?
Arkeolojik bulgular, piramidin köle ordularıyla değil, organize edilmiş, barınma ve beslenme imkânı sağlanan işçi ekipleri tarafından inşa edildiğini göstermektedir. Giza yakınlarında işçi köyleri, fırınlar ve işçi mezarları bulunmuştur. Kızıldeniz kıyısındaki Wadi al-Jarf’ta bulunan papirüsler, Tura kireçtaşı bloklarının Nil üzerinden taşınmasını anlatan günlük kayıtları içerir. Blokların yerine nasıl kaldırıldığı konusunda rampa teorileri başta olmak üzere çeşitli görüşler hâlâ tartışılmaktadır.
Keops’un Güneş Teknesi
1954’te Büyük Piramit’in yanındaki bir çukurda, parçalar halinde sökülmüş devasa bir sedir ağacı tekne bulundu. Titizlikle yeniden birleştirilen yaklaşık 43 metre uzunluğundaki tekne, dünyanın bilinen en eski ve en iyi korunmuş büyük ahşap gemilerinden biridir. Firavunun öbür dünyadaki yolculuğuyla ilişkilendirilen bu tekne, bugün Giza’daki Büyük Mısır Müzesi‘ne taşınmıştır.
Keops’un Tek Heykeli
Dünyanın en büyük piramidini yaptıran firavunun günümüze ulaşan kesin olarak ona ait tek tam heykeli, yalnızca yaklaşık 7,5 cm boyunda fildişi bir heykelciktir. 1903’te Abydos’ta bulunan bu küçük eser, Kahire’deki müzede sergilenmektedir.
Herodotos’un Anlatımı
MÖ 5. yüzyılda Mısır’ı gezen Yunan tarihçi Herodotos, Keops’u halkını piramit inşaatında zorla çalıştıran, tapınakları kapatan acımasız bir hükümdar olarak anlatır. Ancak Herodotos, Keops’tan yaklaşık 2.000 yıl sonra yaşamış ve yerel anlatılara dayanmıştır. Mısır kaynaklarının bir kısmında ise Keops’un, ölümünden sonra uzun süre saygıyla anıldığı ve adına kültler sürdürüldüğü görülür. Tarihçiler bu nedenle Herodotos’un anlatımına temkinle yaklaşır.
Giza Piramitleri
- Keops (Khufu) Piramidi: En büyüğü
- Kefren (Khafre) Piramidi: Daha yüksek bir zeminde olduğu için bazen daha büyük görünür. Büyük Sfenks de bu kompleksin parçası kabul edilir.
- Mikerinos (Menkaure) Piramidi: Üçünün en küçüğü
Yorum yazın