Vitellus Kesesi, Embriyonun gelişiminin ilk evresinde farklılaşan kese biçiminde yapı. Önce blastokiste komşu olan hücre katmanı (bu hücre katmanı endodermi oluşturur) ve trofoblastın iç yüzeyinden farklılaşan bir hücre katmanıyla (bu katmana dış sölom zarı ya da Heuser zarı denir) sınırlıdır. Bu birincil vitellus kesesi döllenmeden başlayarak yaklaşık 10-12 gün sonra ortaya çıkar. Daha sonra koryon boşluğunun genişlemesiyle geriler. Endoderm hücreleri, Heuser zarının içine doğru çoğalarak daha küçük olan ikincil vitellus kesesini oluşturur. Birincil vitellus kesesinden ise daha sonra gerileyen artık bir boşluk kalır. Döl yatağındaki yaşamın dördüncü haftasından başlayarak embriyonun vücudu sınırlanır ve amniyon boşluğu içine doğru ilerler. Böylece vitellus kesesinde bir düğümlenme oluşur. Embriyonda kalan bölüm, birincil bağırsağa dönüşür.
Geri kalan bölüm bir kese oluşturur (göbek kesesi ya da kalıcı vitellus kesesi). Bu da koryon boşluğuna çıkarak birincil bağırsağa bir kanal aracılığıyla bağlanır (bağırsak vitellus kanalı). Göbek kordonunun oluşmasıyla bu kanalın büyük bir bölümü kordonun içinde kalır. Daha sonra beşinci haftaya doğru tıkanır. Kese etenenin dölüt yüzeyinde amniyonun altında ve göbek kordonunun girdiği yerin yakınında sıkışmış biçimde bütün gebelik boyunca kalır. Vitellus kesesinin duvarından üçüncü haftada, kan damarlarına ait ilk yapılar ve ilk hücreler farklılaşır. Ayrıca primordial üreme hücreleri de farklılaşarak eşey taslakları içine göç eder ve burada spermatogonlara ve ovogonlara dönüşür. İlk haftalar boyunca etene dolaşımı gelişmeden önce, vitellus kesesi büyük olasılıkla besin maddelerinin embriyona taşınmasında rol oynar.
Yorum yazın