Tükürük bezleri, Ağız boşluğuna açılan dış salgıbezleri. Küçük ve büyük olmak üzere ikiye ayrılır. Küçükler mikroskopik bezlerdir ve daha çok mukuslu tiptedir; dudak, yanak ve damak mukozasında yaygın olarak bulunurlar. Büyükler ise kulakaltı, altçene altı ve dilaltı bezleridir; ağız mukozası çevresinde kapalı bulunur ve ağız boşluğuna dış salgı yollan aracılığıyla açılırlar.
Kulakaltı tükürük bezi. bak. parotis. Altçene altı bezi. Daha çok seröz yapıda, tübüloasinöz (bak. dış salgıbezleri) yapılar da içeren bir bezdir. Altçenenin altında, dil kemiğinin üstünde, altçene yayının iç yüzünde yer alır. Altçene altı bezinin dış salgı kanalı (Wharton kanalı) bezin iç yüzünden çıkan ve bezin öne doğru uzantısıyla birlikte öne ve içe doğru kas katmanlarının arasında ilerleyerek dili ağız tabanına bağlayan bağın (frenulum) yanlarına: ağız tabanında yer alan dilaltı çıkıntıların içine açılır. Dilaltı bezi. Mukuslu yapıda, tübüloasinöz yapılan da içeren bir bezdir.
Ağız tabanında, altçene yayının içinde, orta çizginin iki yanında yer alır. Dış salgı kanalı (Rivino. kanalı) ağız döşemesindeki çıkıntılann her iki yanına açılır. Bezler yemek yeme sırasında yüz, dilyutak siniri ve trigeminus sinirinin refleks yolla uyarılmasıyla harekete geçer ve salgılamayı uyancı ve damarlan genişletici parasempatik sinir liflerinin etkisiyle bezlerin salgılama etkinliği başlar.
Yorum yazın