Retroperiton ya da retroperitoneal alan, karın boşluğunda periton adı verilen karın zarının arkasında, sırt kasları ve omurganın önünde kalan anatomik bölgedir. Böbrekler ve büyük damarlar gibi yaşamsal organlar bu bölgede yer alır. “Retro” Latincede “arka” anlamına gelir.
Periton Nedir?
Periton, karın ve leğen boşluğunun iç duvarını ve buradaki organların önemli bir kısmını örten ince, parlak bir zardır. İki yaprağı vardır:
- Paryetal periton: Karın duvarının içini kaplar.
- Visseral periton: Organların yüzeyini örter.
İki yaprak arasındaki dar boşluğa periton boşluğu denir. Bu boşluktaki az miktarda sıvı, organların birbirine sürtünmeden hareket etmesini sağlar.
İntraperitoneal ve Retroperitoneal Organlar
- İntraperitoneal organlar: Periton tarafından hemen tamamen sarılır ve askı bağlarıyla daha hareketlidir. Örnek: Midenin büyük kısmı, karaciğer, dalak, ince bağırsağın büyük kısmı (jejunum ve ileum), enine kalın bağırsak
- Retroperitoneal organlar: Peritonun arkasında yer alır, yalnızca ön yüzleri peritonla örtülüdür ve karın arka duvarına daha sabittir.
Retroperitonda Bulunan Yapılar
Primer (Başından Beri) Retroperitoneal Organlar
- Böbrekler
- Böbreküstü bezleri (adrenal bezler)
- Üreterler (böbrekten mesaneye idrar taşıyan kanallar)
- Aort (ana atardamarın karın bölümü)
- Vena kava inferior (alt ana toplardamar)
- Lenf düğümleri ve lenf kanalları
- Sempatik sinir zincirleri ve karın sinir ağları
Sekonder Retroperitoneal Organlar
Gelişim sırasında başlangıçta periton içindeyken sonradan arka duvara yapışan organlardır:
- Pankreas (kuyruk kısmı hariç)
- Onikiparmak bağırsağının büyük kısmı
- Çıkan ve inen kalın bağırsak
Mesane ve rektumun bazı bölümleri de peritonun altında, leğen bölgesinde yer alır.
Retroperitonun Klinik Önemi
Retroperitoneal Kanama
Travmalar, aort anevrizmasının yırtılması, pıhtılaşma bozuklukları veya kan sulandırıcı ilaç kullanımına bağlı olarak bu bölgede kanama olabilir. Kan geniş bir alana yayılabildiği için belirtiler geç ortaya çıkabilir ve sinsi seyredebilir. Sırt, bel ve karın ağrısı, tansiyon düşüklüğü ve yan tarafta morarma görülebilir. Acil müdahale gerektirir.
Retroperitoneal Kitleler
- Böbrek ve böbreküstü bezi tümörleri
- Lenfoma ve lenf düğümü büyümeleri
- Sarkomlar: Yağ, kas veya bağ dokusundan kaynaklanan tümörler
- Kistler
Retroperiton geniş ve esnek bir alan olduğu için bu bölgedeki kitleler oldukça büyüyene kadar belirti vermeyebilir.
Retroperitoneal Fibrozis
Bu bölgede fibröz (bağ) doku gelişerek özellikle üreterleri sıkıştırabilen nadir bir hastalıktır. Böbreklerde idrar birikmesine yol açabilir.
Enfeksiyonlar ve Apseler
Böbrek enfeksiyonları, pankreas iltihabı veya bağırsak delinmeleri sonrasında retroperitoneal apseler gelişebilir.
Retroperitonun Görüntülenmesi
Bölgenin derin yerleşimli olması nedeniyle değerlendirmede en sık bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans (MR) kullanılır. Ultrasonografi de böbrekler ve büyük damarlar için yararlı bir ilk basamak yöntemdir.
Cerrahide Retroperitoneal Yaklaşım
Böbrek, böbreküstü bezi ve bazı damar ameliyatları, periton boşluğuna girmeden arkadan ya da yandan ulaşılarak yapılabilir. Bu yaklaşım bazı hastalarda bağırsakların daha az etkilenmesini sağlayabilir.
Yorum yazın