Piyasa Nedir?

0
1360
piyasa

Piyasa, alıcı ve satıcıların, doğrudan ya da başka kişi ve kurumların aracılığıyla ilişki kurarak mal ve hizmet alışverişinde bulunmalarını sağlayan ortam. Piyasa terimi önceleri açık hava pazarları gibi mal alım satımı yapılan belirli yerleri anlatmak için kullanılırdı. Geniş anlamda piyasa, çeşitli yerler de içinde olmak üzere, alıcı ve satıcıların birbirleriyle ilişki. kurabildikleri bütün oluşumları kapsar. Örneğin Londra ve ABD’ deki mal piyasaları, dünyanın hemen her yanından alıcı ve satıcıların doğrudan ya da telefon ve teleks gibi iletişim araçlarıyla bağlantı kurarak mal alıp satabildikleri uluslararası piyasalardır. Ayrıca hisse senetleri, menkul kıymetler, devlet tahvilleri ve dövizin el değiştirdiği borsalar dikkate alındığında mali piyasalardan söz edilebilir.

Serbest piyasa koşullarında fiyatlar arz ve talebin karşılıklı etkileşimi sonucunda belirlenir. Klasik iktisat okulunca geliştirilen tam rekabet kuramı, alıcı ve satıcıların çok sayıda olduğu ve işlemlerle ilgili bütün bilgileri edindiği, malın ise türdeş olduğu ve kolayca devredilebildiği bir piyasa yapısı varsayımına dayanır. Bu koşullarda her piyasadaki malın ancak çok küçük bir bölümünü sağlar. Dolayısıyla üretimini artırmak ya da kısmak yoluyla piyasa fiyatını etkileyemez. Benzer biçimde, piyasadaki toplam değişim içinde çok küçük bir paya sahip olduğundan, hiçbir alıcı satın aldığı mal miktarını artırmak ya da azaltmak yoluyla fiyatı değiştiremez, Bu nedenle bireysel üretici ve alıcıların davranışlarından bağımsız olarak bir mal için tek bir fiyat geçerlidir ve bu fiyat veri kabul edilir. Bu modelin öngördüğü koşulların bütünüyle geçerli olduğu bir piyasaya gerçek yaşamda rastlanmaz. Gene de, söz konusu koşulları kısmen de olsa barındıran çeşitli piyasalar vardır. Örneğin tarım sektöründe mallar, geniş bir alana yayılmış çok sayıda küçük üretici tarafından rekabet koşulları altında üretilir. Genellikle üreticiler, fiyat düzeyi ne olursa olsun, bütün ürünlerini satmak durumundadırlar. Tarımsal ürünlerin toplam arzı ise, kısa dönemde fiyat ve talep değişikliklerinden genellikle etkilenmez. Ote yandan, üretim önemli ölçüde hava koşullarına bağlıdır ve fiyat dalgalanmaları daha çok arzdaki değişikliklerin sonucunda ortaya çıkar.

piyasa

1930’lardan sonra, özellikle imalat sanayisindeki piyasa yapılarını daha gerçekçi biçimde yansıtan eksik rekabet modeli önem kazanmıştır. Eksik rekabet kuramı, alıcı ve satıcıların sınırlı sayıda olduğu, malların tasarım, kalite, marka vb yönlerinden çeşitlendiği ve piyasaya yeni üreticilerin girmesinin çeşitli etkenlerce kısıtlandığı bir piyasa yapısını öngörür. Bu piyasa türünde arzın talep karşısındaki esnekliği kısa dönemde oldukça yüksektir. Fiyatlar ise daha yavaş değişme eğilimi göstermekle birlikte, talep azaldığında genellikle düşmezkerı, talep arttığında hemen yükselmeye başlar. Hükümetlerin belirli sanayileri teşvik amacıyla vergi indirimi gibi çeşitli maliye ve para politikaları uygulamaları sonucunda birçok piyasada eksik rekabet koşulları daha da pekişıniştir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here