Kişiye özel tabanlık, ayağın yapısına ve basış şekline göre ölçü alınarak üretilen, ayakkabının içine yerleştirilen tıbbi destek ürünüdür. Hazır tabanlıklardan farklı olarak kişinin ayak ölçüsü, basınç dağılımı ve şikâyetleri dikkate alınarak tasarlanır. Doğru kullanıldığında ayak, diz, kalça ve bel ağrılarının azaltılmasına yardımcı olabilir.
Kişiye Özel Tabanlık Ne İşe Yarar?
- Ayağa binen yükü tabana dengeli şekilde dağıtır.
- Ayak kemerini (arkı) destekler.
- Hatalı basışı düzelterek diz ve kalçaya aktarılan zorlanmayı azaltır.
- Ağrılı bölgelerdeki basıncı hafifletir.
- Bacak uzunluk farkını dengelemek için kullanılabilir.
Kimler Kullanmalı?
Tabanlık ihtiyacı mutlaka bir hekim (ortopedi, fiziksel tıp ve rehabilitasyon) muayenesiyle belirlenmelidir. Kişiye özel tabanlık en sık şu durumlarda önerilir:
- Düztabanlık (pes planus): Ayak kemerinin çökük olması
- Yüksek ayak kemeri (pes kavus): Basıncın topuk ve ön ayakta toplanması
- Plantar fasiit ve topuk dikeni: Topuk ağrısı
- Halluks valgus (başparmak çıkıntısı) ve ön ayak ağrıları
- Diyabetik ayak: Yara oluşum riskini azaltmak için basıncın dağıtılması
- Bacak uzunluk farkı
- Sporcular: Aşırı kullanım yaralanmalarını önlemek amacıyla
- Uzun süre ayakta çalışan ve ayak yorgunluğu yaşayan kişiler
Kişiye Özel Tabanlık Nasıl Yapılır?
- Muayene: Hekim şikâyetleri dinler, ayak yapısını ve yürüyüşü değerlendirir.
- Basınç analizi: Bazı merkezlerde ayak basınç analizi (pedobarografi) cihazıyla ayağın hangi bölgesine ne kadar yük bindiği ölçülür.
- Ölçü alma: Köpük kalıp, alçı veya üç boyutlu tarama ile ayağın ölçüsü alınır.
- Üretim: Ölçüye göre EVA, silikon, mantar veya karbon gibi malzemelerden tabanlık üretilir.
- Kontrol: Tabanlık ayakkabıda denenir, gerekirse ayarlama yapılır.
Hazır Tabanlık mı, Kişiye Özel mi?
| Hazır tabanlık | Kişiye özel tabanlık | |
|---|---|---|
| Uyum | Standart kalıp | Ayağın ölçüsüne göre |
| Kullanım amacı | Hafif yorgunluk, konfor | Belirli bir ayak sorunu |
| Maliyet | Düşük | Daha yüksek |
| Ömür | Kısa | Genellikle daha uzun |
Hafif şikâyetlerde hazır tabanlıklar yeterli olabilir. Ancak belirgin deformite, kronik ağrı veya diyabet gibi durumlarda kişiye özel tabanlık daha doğru bir seçimdir.
Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Alışma süresi: İlk günlerde birkaç saatle başlayıp süreyi kademeli artırın. Alışma genellikle 1–2 hafta sürer.
- Uygun ayakkabı: Tabanlığın sığacağı, iç tabanı çıkarılabilen ve topuğu sabit tutan ayakkabılar tercih edin.
- Temizlik: Tabanlığı düzenli çıkarıp havalandırın, üretici önerisine göre temizleyin.
- Yenileme: Malzemeye ve kullanım yoğunluğuna göre tabanlıkların belirli aralıklarla kontrol edilip yenilenmesi gerekir.
- Ağrı artıyorsa: Yeni bir ağrı başladıysa veya şikâyet artıyorsa kullanmayı bırakıp hekiminize danışın.
SGK Tabanlık Ödüyor mu?
Hekim raporu ile reçete edilen ortez ve tabanlıkların Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanıp karşılanmadığı; ürünün türüne, rapor şartlarına ve güncel mevzuata göre değişebilir. Güncel bilgi için hekiminize ve SGK’ya danışmanız en doğrusudur.
Yorum yazın