I.Abdülhamid

0
1266
I.Abdülhamid

I.Abdülhamid (Doğum 20 Mart 1725 Ölüm 7 Nisan 1789, İstanbul), Osmanlı padişahı (1774-89). Askeri alandaki yenilik hareketlerini desteklemiştir. III. Ahmed’in oğludur. Annesi Rabia Şermi Kadın’dır. Babasının ölümünden sonra şehzadelik ve veliahtlık yıllarını Topkapı Sarayı’nda göz hapsinde geçirdi. Ağabeyi III. Mustafa’nın yerine 1 Ocak 1774’te tahta çıktı. Bu sırada altı yıldır sürmekte olan Rus Savaşı, Osmanlılano aleyhine bitmek üzereydi. Abdülhamid, Küçükkaynarca Antlaşması ile, Kırım’ın bağımsızlığını, Rusların Karadeniz’de donanma bulundurmalarını, Osmanlı topraklarında konsolosluklar açmalarını, Ortodoks halkın koruyuculuğunu yapmalarını kabul etmek zorunda kaldı. Ancak Ruslar Şahin Giray’ı Kırım Hanı yapınca yeni bir bunalım başgösterdi. 1779′ da Aynalıkavak Tenkihnamesi imzalanarak Küçükkaynarca Antlaşması’nın bazı maddeleri açıklığa kavuşturuldu. Ancak Ruslar Kırım’ın içişlerine karışmayı sürdürdüler. 1776’da İran’a açılan savaş bu ülkedeki karışıklıklar ve taht kavgaları yüzünden 1779’da Osmanlıların lehine sonuçlandı. Basra yeniden Osmanlı yönetimine girdi.

I.Abdülhamid

Çariçe II. Katerina, 1781’de Avusturya ile anlaşarak Osmanlı Devleti’nin Avrupa’daki topraklarını ilhak etmeyi amaçlayan Grek Projesi’ni gündeme getirdi. 1783’te ise Kırım’ı Rusya topraklarına kattığını ilan etti. Karadeniz’deki Rus donanmasını boğazlara ve Istanbul’a gönderebileceği tehdidinde bulundu. I. Abdülhamid, tüm bunlara karşın, aradaki yapay barışın korunmasından yanaydı. Ama Sadrazam Koca Yusuf Paşa ve devlet adamları, 1787’de Rusya’ya savaş ilanını padişaha kabul ettirdiler. Rus kuvvetleri, Osmanlı saldırısını beklemeden, I. Abdülhamid’in çok önemsediği Özi Kalesini kuşattı. Rusya’nın müttefiki Avusturya da Sırbistan topraklarına girdi. Osmanlı orduları, Rus cephesinde yenilerek geri çekilirken Avusturya’ya karşı bazı başarılar kazandılar. I. Abdülhamid, Ozi Kalesinin düştüğünü öğrenince felç geçirdi, kısa bir süre sonra da öldü.

Askeri alanda yenilikler yapmak ve modem bir ordu oluşturmak için Avrupa’dan uzmanlar getirten Abdülhamid, Halil Hamid Paşa’nın da etkisiyle, topçu, lağımcı, humbaracı sınıflarının eğitimine önem verdi. Osmanlı donanmasını, çağdaş ve güçlü bir yapıya kavuştururken Boğazların savunması için de yeni önlemler aldı. Rusya’ya karşı savunma amacıyla Kafkasardı bölgelerde kaleler ve istihkarnlar hazırlattırmış, bölge halkını Osmanlı yönetimine ısındırmaya çalışmıştır. Mühendishane-i Bahri-i Hümayun da (Deniz Mühendishanesi) onun döneminde açılmıştır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here