Buzul Kütlesi – BilgimNette

Grönland Buz Katmanı

Prof — Fri, 17 Feb 2012 15:00:52 +0000

Grönland Buz Katmanı, Danimarka dilinde İNDLANOSİS, Grönland Adasının yaklaşık yüzde 80′ ini kaplayan tek parçalı buz katmanı. Kuzey yarıküredeki en büyük buz kütlesidir. Büyüklük bakımından Antarktika buz kütlesinden sonra gelir. Kuzey güney doğrultusunda 2.530 m boyunca uzanan Grönland Buz Katmanının en geniş yeri kuzey ucuna yakın yerde 1.094. km, ortalama kalınlığıysa 1.500 m’dir. İsveçli kaşif Baron Nordenskiöld 1870 ve 1873’te buz katmanını geçmeye çalıştıysa da bunu ilk başaranlar 1888’de Norveçli Fridtjof Nansen ve ekibi oldu. Bu ekip Ammassalik’ten yola çıkarak Godthabsfjord’a ulaştı. Daha sonra Robert Peary ile Knud Rasmussen de bu tür geziler yaptılar.

Buz katmanının tabak biçimindeki havzası, Grönland’ın büyük bölümünün altında bulunan, deniz düzeyine yakın bir kayaç katmanından oluşur. Yüzölçümü 1.833.900 km2 olan buz kütlesi doğuda ve batıda kıyı dağlarıyla çevrilidir. Uç kesimlerinden çok merkezde kalınlaşan katmanı iki kubbe (dom) oluşturur. Grönland’ın ortadoğu kesiminde yer alan ve denizden 3.000 m’den fazla yükselen kuzey kubbesi buz katmanının en kalın olduğu yerdir. Burada, katmanın yıllık ortalama sıcaklığı en düşük derecesine (- 31 oc) iner. Kubbe, batıdaki Disko Koyu bölgesinden güneydoğudaki Ammassalik bölgesine doğru uzanan ve en yüksek noktası 2.415 m olan bir çöküntüyle güney kubbesinden ayrılır. Buz katmanının hareketi temelde buz bölünümünden dışa doğrudur. Buz katmanı Thule’nin güneydoğusundaki Melville Koyu (Qimusseriarsuaq) bölgesinde okyanusa ulaşır ve buzul parçaları biçiminde denize dökülüp çok sayıda buzdağı oluşturur.

Grönland Buz Katmanı kuzey yarıküredeki Pleistosen Bölüm (y. 2,5 milyon – 10 bin yıl önce) buzullarının en büyük ve belki de tek kalıntısıdır. Hacim olarak dünyadaki buzulların yüzde 12’sini oluşturur. Bu buz eridiği takdirde denizlerin düzeyi 6 m kadar yükselecektir. 1970’lerde ve .1980’lerin başında ABD, Danimarka ve ısviçre’den bilim adamları bir Grönland Buz Katmanı Programı düzenlemişlerdir. Bu bilim adamları Antarktika buz kütlesinin derinlerinden alınan buz örnekleriyle karşılaştırmak ve böylece günümüzdeki ve geçmişteki buz kütlesi hareketlerini oluşturan öğeleri, atmosferin geçirdiği süreçleri ve buz katmanlarının iklim değişikliklerine tepkisini daha iyi kavramak, ayrıca geçmişteki iklim değişikliklerinin dünya çapında mı, yoksa bölgesel mi olduğunu belirlemek amacıyla, Grönland Buz Katmanının derinlerinden de buz parçaları almışlardır.

The post Grönland Buz Katmanı first appeared on BilgimNette.

Grönland Antisiklon Bölgesi

Melisa — Fri, 17 Feb 2012 09:00:15 +0000

Grönland antisiklon bölgesi, Grönland’ ın iç kesimlerinde, buzul alanları üzerindeki yüksek basınç bölgesi. Aşağısında kalan soğuk buz yüzeyinin etkisiyle atmosferin alt katmanlarının soğumasıyla oluşur. Bu yüzden buz alanlarının hemen üzerindeki hava katmanları, çevredeki okyanus alanları üzerinde ve aynı yükseltide bulunan katmanlardan daha soğuktur. Çevredeki sıcak havadan daha yoğun olan soğuk havanın antisiklona yol açtığı sanılmaktadır. Bu antisiklonlar, ortaya çıkış biçimlerinden ötürü, ender olarak 1.500 ile 3.000 m’ye ulaşabilen sığ ve yüzeysel oluşumlardır.

The post Grönland Antisiklon Bölgesi first appeared on BilgimNette.

İskandinav Buz Örtüsü

Okuryazar — Mon, 30 Jan 2012 12:38:59 +0000

İskandinav Buz Örtüsü, Pleyistosen Bölümde (y. 2,5 milyon – 1O bin yıl önce) oluşan en büyük buzul kütlelerinden biri olan ve Avrupa’nın kuzey kesiminin önemli bir bölümünü kaplayan buz örtüsü. Maksimum genişliğindeyken 48° kuzey enlemine kadar yayılan İskandinav Buz Örtüsünün yaklaşık 6.600.000 km2’lik bir alanı kapladığı ve kalınlığının 3.000 m’ye ulaştığı sanılmaktadır.

Norveç’teki Jostedalsbreen’den başlayarak yayılan buz örtüsü batıda İngiltere’ye, doğuda ise Moskova yakınlarına kadar uzanan bir bölgeyi kaplamıştır. Pleyistosen Bölümün sonlarında Jostedalsbreen’e doğru geri çekilmiştir.

The post İskandinav Buz Örtüsü first appeared on BilgimNette.