Bozdağ, “Bira kutularını, sigara izmaritlerini oraya koyan, atan, orada sarhoş dolaşan, orada birbirlerini kadınlı erkekli öpen yapılarla… ” dedi. CHP Milletvekili Muharrem İnce, Bozdağ’ın bu sözleri üzerine “Siz bu ülkenin gençlerinin can havliyle yaptığı bir şeyi eleştiriyorsunuz, ama İncirlik’teki Irak’taki Amerikan askerlerinin postalla girmesini, lay lay lom yapmasını eleştiremiyorsunuz” dedi. Bozdağ’ın Diyanet bütçesiyle ilgili görüşmelerde muhalefetin eleştirilerine karşı camiyle ilgili tartışmayı gündeme getirmesi gerilime neden oldu. Bozdağ, “Bira kutularını, sigara izmaritlerini oraya koyan, atan, orada sarhoş dolaşan, orada birbirlerini kadınlı erkekli öpen yapılarla… ‘Bu bir saygısızlıktır, bu bir edepsizliktir, bu camiye, mabede, bu milletin değerlerine saygısızlıktır’ diye bir cümle beklerdim. Ama kimse böyle bir cümle kurmadı. Hiçbir zaman bu ülkede camiler böylesine bir kabalığa, böylesine bir saygısızlığa maruz kalmamıştır. Dini değerlerimiz hiçbir zaman böylesine ayaklar altına alınmamıştır. Raporlar burada. herkes bu raporları okusun, neler yapılmış görsün” dedi.

Bunun üzerine CHP Grup Başkanvekili Muharrem İnce, “Tabii ki camiler hepimiz için kutsaldır, Allah’ın evidir, buraya girmenin bir kuralı vardır. Fakat dışarıda gaz bombaları atılırken, TOMA’lar varken, su püskürtülürken, insanlar kadınlı erkekli başları açık kapalı kıyafeti olmayabilir, ama can havliyle girmiştir. hallerde buraya bir Hıristiyan da bir Musevi de sığınabilir, ayakkabıyla da sığınabilir. Çünkü bu bilinçli, herhangi bir eğlenceden dönüştü yapılmış bir şey değil. Siz bu ülkenin gençlerinin can havliyle yaptığı bir şeyi eleştiriyorsunuz, ama İncirlik’teki Irak’taki Amerikan askerlerinin postalla girmesini, lay lay lom yapmasını eleştiremiyorsunuz” dedi. HDP İstanbul Milletvekili Sırrı Süreyya Önder de Bozdağ’ın iddialarının doğru olmadığını, Ak Parti’ye yakın ve bakanların arkadaşı olan bir gazetecinin de müezzinle görüştükten sonra bunu ortaya koyduğunu söyledi. Önder, “Şimdi İslami referanslarından şüphe duyulmayacak insanlar bunun bir düzmece olduğunu söylüyorlar. Bu artık inandırıcılığını yitirmiş bir kara propagandaya dönüştü” görüşünü savundu.

Haberin tamamı için:

<p>The post ‘Kızlı Erkekli Öpüştüler’ first appeared on BilgimNette.</p>

Libya’nın önemli tarihi mekanları arasında görülen, 1551 ylında Libya’nın fethinde komutanlık yapan daha sonra da burada valilik yapan Murat Ağa tarafından yaptırılan camii, Eylül 2011’de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından da ziyaret edilmiştir.

Haberin tamamı için:

<p>The post Osmanlı Türbesine Bombalı Saldırı first appeared on BilgimNette.</p>

Caminin cümle kapısı üzerindeki Arapça kitabe, Zilhicce 954/Temmuz 1548’de I. Süleyman’ın (Kanuni) (hd 1520-1566) kızı “Hanım Sultan” (Mihrimah Sultan) tarafından yaptırıldığını yazmaktadır, İ. H. Konyalı, Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi’nde 957 tarihli ve Mihrimah Sultanla Rüstem Paşa’nın vakıflarına ait defterde, külliyenin “cami, on altı hücre ve dershaneli medrese, sekiz bab misafirhane, ahur, bir kiler, bir anbar ve bir han”dan oluştuğunun yazılı olduğunu söyler. Burada sözü edilen tabhane (ya da mihmanhane), imaret ve han bugün yoktur. Peçevi, külliyenin Kanuni tarafından yaptırılmış olduğunu yazan “Mihrimah Sultan için Üsküdar’da lebideryada vaki iki bab kervansaray ve medrese, mektep, cami ve imaret serapa ol padişahın hayratından mahsup olup cümlesi kendi fermanı şerifleriyle ve ekser masarif ve levazımları canibi ailelerinden verilmekle bina olunmuştur”. Mihrimah Sultan Külliyesi, eski gravürlerde de görüldüğü gibi, kıyıya çok yakın bir set üzerinde denize açılan çift revaklı son cemaat mahallini örten büyük saçağı ve köşkü ile Boğaziçi’nin başlangıcında, bugünkünden de etkili olağanüstü bir mimari gösteriydi. C. Baysun bu külliyenin yakınında sultanın kendisine bir de saray yaptırdığını yazar.

Üsküdar’daki Mihrimah Sultan Külliyesi’nin vaziyet planı;
1.Cami
2.Medrese
3.Mektep
4.Sinaneddin Yusuf Türbesi
5.Sadrazam İbrahim Ethem Paşa Türbesi

Mihrimah Sultan Cami: Sinan’ın sultan ve vezirler için yaptığı bütün yapılar gibi Üsküdar İskelebaşında yaptığı bu cami de, onun sürekli mekân araştırmaları içindeki yeni bir sınamasıdır. Süleymaniye Camisi’nde Ayasofya şemasını, belki de sultanın isteğiyle, rasyonalize etmek, Şehzade Camisi’nde kubbeli strüktürün ideal bir çözümünü gerçekleştirmek ve kanımca, Kılıç Ali Paşa’nın kişisel isteğinin ifadesi olarak Ayasofya şemasının yinelendiği Tophane’deki Kılıç Ali Paşa Camisi dışındaki bütün camilerinde son cemaat mahallinden doğrudan doğruya kubbe altına girilir. Sinan, kubbeyle örtülü bir hacmin en güçlü etkisinin doğrudan kubbealtına girerek elde edildiğini kabul etmiş olmalıdır. Sinan’ın altıgen ve sekizgen şemaları kullanması da bu etkiyi değişik volümetrilerde denemek istediğini gösteriyor. Mihrimah Sultan Camisi’nin özelliği de, aynı zamanda yapılmakta olan Şehzade Camisi planının yerine burada giriş yarım kubbesinin kaldırılmış olmasıdır. Başka bir deyişle Şehzade Camisi merkezi planlı, kubbeli yapı fikrinin Sinan tarafından son denemesi ise, Mihrimah Sultan Camisi, Sinan’ın kendi yolunda mekân tasarımlarının ilk basamağıdır. Sinan bu planında sadece kubbenin daha etkili olduğu bir hacim elde etmenin yanında caminin kullanılışı, safların oluşması açısından her zaman yeğlenen enine bir namaz mekânı fikrini de gerçekleştirmiştir. Burada da alt yapı ile kubbeler arasında Şehzade Camisi’ndeki gibi orta kubbede pandantif, yarım kubbelerde mukarnas süslü tromplar kullanılmıştır. Fakat orta kubbenin 10 m’den küçük çapı nedeniyle, Şehzade Camisi’nde olduğu gibi, burada güçlü bir yan payanda sistemini saklayan dış revak sistemi söz konusu değildir. İç mekândaki iki filayağı, Sinan’ın başka yapılarında olmayan dört yapraklı yonca biçiminde tasarlanmıştır. Müezzin mahfili giriş kapısı üzerindedir. Son cemaat mahalline pencerelerle açılan mükebbire, caminin yapıldığı dönemden değildir. Namaz mekânının dış biçimlenişi açısından bu cami Sinan’ın geometrik kuruluşu en saf olan yapılarından biridir. Kaideleri üzerinde Türk üçgenleriyle yükselen tek şerefeli minareler de Sinan üslubunun daha sonraki dönemlerine göre daha ağır kulesel proporsiyonlara sahiptir.

Bezemesel program, kalan özgün öğeleriyle çağını yansıtır. Mermerden mukarnaslı mihrap ve mermer minber klasik dönem özelliklerini taşır. Enteryörde kakma tekniğiyle ve iyi bir işçilikle yapılmış kürsü ve pencere kapakları ve giriş kapıları vardır. Bezeme açısından ilgi çeken bir başka detay da, girişe göre soldaki minarenin son cemaat mahalline açılan kapısı üzerinde, bir mozaik gibi işlenmiş “kelime-i tevhid” yazıtıdır.

Mihrimah Sultan Camisi’nin en etkili öğesi klasik son cemaat mahallini çevreleyen geniş ikinci sıra revak ve denize doğru çıkan şadırvanlı köşküdür. Denize uzanan bir köşk altındaki bu mermer şadırvanın planı yirmi köşeli bir poligondur. Geometrik desenli şebekeleri vardır ve konumu itibariyle İstanbul’un en güzel abdest alma yerlerinden biridir. Köşkün altındaki çeşme 17. yy’da eklenmiştir. Vaktiyle hemen kıyıdan yükselen istinat duvarları üzerinde bu kompozisyon Sinan’ın arsanın konumuna ve çevreye duyarlı mimari tasarımının güzel tanıklarından biridir. Dış avlunun asimetrik girişleri ve merdivenleri de (gerçi bunların özgün dönemden kaldığını savunmak zordur) bugün bu yapının pitoreskini artıran öğelerdir.

Mihrimah Sultan Medresesi: Girişi caminin dış revağından geliş yönüne göre yerleştirilmiş olan 16 hücreli medresenin cami ile paralel olabilecekken biraz daha kuzeye dönük yapılması vaziyet planındaki yerleşme düzeninin kıyı çizgisini izlediği kanısını uyandırıyor. Dershane ve onun iki yanındaki odaların önündeki avlu revağı cami tarafında avlu duvarının önünde dönmektedir. Sinan’ın birçok medresesinde bir tarafı serbest bırakılmış medrese avlusu düzenlenmiştir. Revaklar arkasındaki avlu duvarı pencereleriyle dış çevre ile bağlanan bu avlular dört tarafı odalarla çevrili olan avlulara göre mekân vurgusu daha etkili bir Sinan motifi olarak kabul edilebilir. Medresenin helaları dershanenin iki yanındaki tonozlu koridorlardan çıkılan küçük bir avludaydı. 1961 ’de sağlık merkezi olarak restore edilen medrese, revakların kapanması ve başka işlevsel müdahalelerle iç mekân özelliklerini yitirmiştir.

Mihrimah Sultan Sıbyan Mektebi: Caminin kıble tarafında ondan küçük bir yolla ayrılan darü’ssıbyan, kubbeli bir açık eyvan ve kapalı kubbeli bir dershaneden oluşur. Yokuş üzerinde inşa edildiği için kapalı dershanenin altına bir dükkân yapılmıştır. Merdivenle çıkılan yolun üst seviyesinden eyvana girilir. Caminin yapıldığı tarihte bu yol külliye sınırı içinde kalmış olabilirdi. Bu ilginç şema artık tümüyle kubbeli karelerden oluşan modüller üzerine kurulu işlevsel tasarım geleneğinin Sinan elindeki güzel uygulamalarından biridir.

Mihrimah Sultan Hanı: Cami arkasında arazinin kuzeydoğuya doğru yükseldiği düşünülünce büyük bir olasılıkla külliyenin diğer yapıları da güneybatıya doğru, o sırada daha içerilere giren Üsküdar Koyu boyunca diziliyorlardı. 1933 tarihli Pervititch haritasında, yakın bir tarihte yıkıldığı yazılan bir Kurşunlu Han’ın konturları gösterilmiştir. Oysa l. Dünya Savaşı sırasında yapılan bir haritada, bu hanın arsası bir ada olarak durmakta, fakat üzerinde bir tarihi yapı işareti bulunmamaktadır. Melling’in Beyoğlu’ndan Üsküdar’ı gösteren bir gravüründe (18. yy sonu) deniz kenarında bir han görülmektedir.

Külliyenin tabhane odaları ve imaretinin izleri şimdiye kadar saptanamamıştır. Fakat bunların cami dış avlusunun ve şadırvanlı köşkün denize karşı konumları düşünülecek olursa, caminin güneybatısında yerleşmiş oldukları söylenebilir. 1772’de çıkan bir yangında çevresindeki dükkânlarla birlikte tabhanenin yandığı bilinmektedir.

Cami ile medrese arasında Mihrimah Sultan’ın iki oğlunun sandukalarını içeren bir türbe vardır. Bu türbe külliyeye sonradan eklenmiştir. Bunun güneyindeki yeni türbe ise Sadrazam İbrahim Edhem Paşa’nındır (ö. 1893). Son cemaat yerinin güneybatı bölümünde ise revak altında, oldukça az rastlanan bir uygulama olarak Rüstem Paşa’nın başka bir karısından olan ve 984/1576-77’de ölen oğlu Osman Bey’in sandukası bulunmaktadır. Külliyenin haziresi ise caminin kıble tarafındadır. Burada klasik dönemden kalan değerli mezar taşları ve sandukalar vardır. Cağalazade ailesine ait çok sayıda mezar bu hazirededir. Fakat bu hazirenin en önemli yapıtlarından biri Rüstem Paşa’nın kardeşi Kaptan-ı Derya Sinan Paşa’nın itinalı bir işçilik ve muhteşem bir tasarımla yapılmış olan sandukasıdır.

Üsküdar İskele Meydanı’nın açılmasından önce yapılan gravürlerde caminin deniz tarafına yapışmış ahşap dükkân sıraları görülür. Beşiktaş’tan Üsküdar’a geçen deniz ulaşımının çıktığı yer olan Üsküdar İskelebaşı’ndaki çarşı, 16. yy’da Mihrimah Sultan Hanı’nın buraya yapılmasıyla gelişmiş olabilir.

<p>The post Mihrimah Sultan Külliyesi (Üsküdar) first appeared on BilgimNette.</p>

İbadet bölümünü üç taraftan çevreleyen koridorlar, açıkça bilmediğimiz, fakat planın düzenlenmesinde belirgin olan değişik işlevli hacimlere bağlanmaktadır. Koridorlar üzerinde iki tarafta simetrik olarak yerleştirilmiş ve ortada kubbeyle örtülü bir eyvana açılan kubbeli iki oda, bir ünite oluşturmaktadır. Bugünkü biçimleriyle bu hacimlerin bu tür yapılarda daha önce görülen tabhane işlevi için tasarlandığını söylemek zordur. Odalarda ocak olmaması ve birbirlerinden farklı biçimleri ve belgelerde herhangi bir tabhaneden söz edilmemesi, bunların başka bir işlev için yapılmış oldukları kanısını uyandırmaktadır. Ne var ki Afyon’daki Gedik Ahmed Paşa Camisi’nde (1472), ortadaki iki kubbeli cami hariminin iki yanında dışa açık eyvanlar etrafındaki odalardan oluşan tabhane bölümleri, burada bulunan ve içerdeki koridora açılarak cami ile ilişkileri kesilmiş hacimleri yorumlamamıza yardımcı olabilir. Külliyenin ayrı bir medresesi ve sıbyan mektebi olması bu bölümlerin bu amaçla kullanılmış olmaları olasılığını azaltır. Burasının bir zaviye olarak kullanıldığına ilişkin herhangi bir belge de yoktur. Bu üç kubbeyle örtülü, iki yanında odalar bulunan eyvanlı klasik plan öğesi, restorasyonlar sırasında özgün plan niteliklerini değiştirmiş olabilir. Tabhane olarak yapılmış olması da çağın bütün eğilimlerine uygundur.

Yapının giriş bölümünde son cemaat mahallinden girilen ve 15. yy örtü öğelerinin mukarnaslı ve yivli karakteristik kubbeleriyle örtülü, Bursa’daki Yeşil Cami vestibülüne benzeyen zengin bezeme yan bölümlerde yoktur. Dolayısıyla tıpkı son cemaat mahallinin tahrip olması gibi, yan bölümlerin de, işlevleri hakkında ipucu verecek özelliklerini yitirmiş oldukları düşünülebilir. Girişteki ilginç vestibülün giriş duvarında ikişer basamakla çıkılan sofalar vardır. Bu sofaların döşemeleri vestibülün iki ucundaki kubbeli oda döşemeleriyle birleşmektedir. Bunların oturmak için yapıldıkları ve işlevlerinin yandaki odalara hizmet vermek olduğu düşünülebilir. Vestibül, yanlardaki koridorlara bağımsız bir giriş de sağladığı için yapının üçlü işlev alanlarını birleştirmek amacıyla yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu bölüm, koridorlarla diğer yan bölümlerden ayrıldığına göre, bağımsız bir işleve tahsis edilmiş olmalıdır. Bunun kuzeydeki odasının, sözü edilen Mahmud Paşa Mahkemesi işlevini gördüğü bir olasılık olarak ileri sürülebilir. Yan bölümler başlangıçta tabhane odaları olarak düşünülmüş olsa bile, bugünkü düzenlemeleriyle, belgelerden saptayamadığımız bir işlevleri (büyük bir olasılıkla yine dini eğitim) olmalıdır. Bu iki bölümü ayıran koridorlar burada oturanların dış avluya çıkmalarını sağlamak için yapıldığına göre, bu bölümde insanların yaşadığını düşünmek gerekir. Dış avluda olması gereken özgün helaların nereye yerleşmiş olduğunu bilmiyoruz. Caminin özgün bezemesi, 15. yy mukarnaslı mermer kapı nişlerinin İstanbul’daki ilk örneklerinden olan caminin esas giriş kapısı ve vestibülün üç orta kubbesidir. Cümle kapısı, yapının 15. yy’dan kalma en eski parçasıdır. Caminin minaresi vakıf restorasyonlarında klasik minare tasarımına dönüştürülerek özgün biçimini yitirmiştir.

<p>The post Mahmut Paşa Camii first appeared on BilgimNette.</p>

Bir görüşe göre, haç planlı Bizans kiliselerinden bir başkasına göre de Anadolu’daki kapalı avlulu medrese’lerden doğmuştur. Ayrıca her iki yandaki mekanların MEDRESE odaları olduğunu öne süren ve bu yapı tipine “medrese-cami” adını veren görüşler de vardır. Dışarıyla bağlantılı, ama tamamen tecrit edilmiş yan mekanlarda ocaklar. nişler ve dolaplar bulunması içlerinde ikamet edildiğini; ana ibadet mekamyla doğrudan bağlantılı olmamalarıysa ibadet için kullanılmadıklannı göstermektedir. Zaviyeli camilerin ilk örnekleri İznik (1326-62) ve Bursa (1339) Orhan Gazi camileriyle, Bursa Ebu İshak ve Timurtaş Paşa (1404) camileridir. Daha sonraki örnekler arasındaysa, Amasya Bayezid Paşa Camisi (1419) ve Afyon Gedik Ahmed Paşa Camisi (1472) sayılabilir.

<p>The post Zaviyeli Camii first appeared on BilgimNette.</p>